Appearance
morphology — ปรับแต่งรูปร่าง Mask (Morphological Operations)
โมดูล morphology ใช้สำหรับทำความสะอาดและปรับแต่งรูปร่างของ Binary Mask ที่ได้จากโมดูล threshold เช่น ลบจุดรบกวนเล็กๆ (Noise) อุดรูโหว่ภายในวัตถุ หรือเชื่อมส่วนที่ขาดออกจากกัน ก่อนส่งต่อไปนับจำนวนหรือวัดขนาดในโมดูล blob
1. การใช้งานใน Recipe
- Input:
mask(จำเป็นต้องระบุ, ภาพ 1-channel 8-bitCV_8UC1) - Parameters:
op(string, ค่าเริ่มต้น"open"): รูปแบบการดำเนินการทางสัณฐานวิทยา"erode": กัดกร่อนขอบวัตถุสีขาวให้เล็กลง"dilate": ขยายขอบวัตถุสีขาวให้ใหญ่ขึ้น"open": ทำerodeแล้วตามด้วยdilate(ลบจุดขาวเล็กๆ โดยคงขนาดวัตถุหลักไว้)"close": ทำdilateแล้วตามด้วยerode(อุดรูดำเล็กๆ ในวัตถุ และเชื่อมช่องว่างแคบๆ)
ksize(int, ค่าเริ่มต้น3, ช่วง1–99, ต้องเป็นเลขคี่): ขนาดของ Structuring Element (สี่เหลี่ยมจัตุรัสMORPH_RECTขนาดksize x ksizeพิกเซล)iterations(int, ค่าเริ่มต้น1, ช่วง1–50): จำนวนรอบที่ทำซ้ำ
- Output:
image(Binary Mask ที่ผ่านการปรับแต่งแล้ว)
json
{
"id": "clean_mask",
"type": "morphology",
"enabled": true,
"params": {
"op": "open",
"ksize": 3,
"iterations": 1
},
"inputs": { "mask": "mask" }
}2. หลักการทำงานภายในซอฟต์แวร์
อ้างอิงจาก src/tools/morphology.cpp:
- ตรวจสอบ Mask ขาเข้าจากพอร์ต
"mask"ว่าไม่ว่าง และเป็นCV_8UC1 - ตรวจสอบว่า
ksizeเป็นเลขคี่และ>= 1 - สร้าง Structuring Element รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าด้วย
cv::getStructuringElement(cv::MORPH_RECT, cv::Size(ksize, ksize)) - เรียกใช้ฟังก์ชัน OpenCV ตามค่า
op:"erode"cv::erode"dilate"cv::dilate"open"cv::morphologyEx(..., cv::MORPH_OPEN, ...)"close"cv::morphologyEx(..., cv::MORPH_CLOSE, ...)
3. ทฤษฎีเบื้องหลัง (OpenCV & Machine Vision)
Mathematical Morphology อาศัยการเลื่อนหน้าต่างโครงสร้าง (Structuring Element,
1) Erosion ( ) — การกัดกร่อน
พิกเซลตรงกลางของหน้าต่าง 255) ก็ต่อเมื่อทุกพิกเซลภายใต้หน้าต่าง
- ผลลัพธ์: วัตถุสีขาวหดเล็กลง จุด Noise สีขาวขนาดเล็กกว่า Kernel จะหายไป และวัตถุที่ติดกันแบบบางๆ จะถูกแยกออกจากกัน
2) Dilation ( ) — การขยาย
พิกเซลตรงกลางของหน้าต่าง 255) หากมีอย่างน้อยหนึ่งพิกเซลภายใต้หน้าต่าง
- ผลลัพธ์: วัตถุสีขาวขยายใหญ่ขึ้น รูโหว่สีดำขนาดเล็กถูกเติมเต็ม และขอบที่ขาดหายจะเชื่อมติดกัน
3) Opening และ Closing (ปฏิบัติการผสม)
เนื่องจากการทำ erode หรือ dilate เดี่ยวๆ จะทำให้ขนาด/พื้นที่ (Area) ของชิ้นงานเปลี่ยนไป จึงนิยมใช้แบบผสม:
| Operation | ลำดับการทำงาน | สูตร | หน้าที่หลักในงาน Vision |
|---|---|---|---|
open | Erode | กำจัด Noise สีขาวขนาดเล็ก (Salt noise) รอบนอกวัตถุ โดยรักษาขนาดพื้นที่วัตถุหลักให้ใกล้เคียงเดิม | |
close | Dilate | อุดรูโหว่สีดำเล็กๆ (Pepper noise) ภายในวัตถุ และเชื่อมรอยแยกเล็กๆ ให้เป็นชิ้นเดียวกัน |
ข้อควรระวังในการตั้งค่า ksize และ iterations
- การเพิ่ม
ksizeจาก3เป็น5หรือเพิ่มiterationsจะส่งผลต่อรูปทรงแรงขึ้นและใช้เวลาประมวลผลมากขึ้น - หากต้องการวัดขนาดพื้นที่ (Area) ของ Blob ให้แม่นยำ ควรใช้
ksizeเล็กที่สุดเท่าที่จำเป็นในการกำจัด Noise